و از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده كه فرمود كه : حُسن ظن به خداى تعالى ، آن است كه از غير خدا ، اميد نداشته باشى و به غير از گناه و معصيت خود ، از چيزى نترسى . « 1 » و اين حديث ، مؤيّد آن است كه سابقاً مذكور شد كه رجا ، فرد يا كاملش آن است كه از ملاحظهء كَرَم الهى ناشى شود و خوف ، از ملاحظهء معصيت . و اگر ، نه چنين باشد ، اوّل از قبيل اغترار و امن مِن مكر اللَّه ، و دويّم ، از مقولهء قنوط و يأس مِن روح اللَّه خواهد بود . [ لزوم اعتدال در خوف و رجا ] و بدان كه اعتدالِ خوف و رجا ، امرى است عزيز الوجود و بسيارى از مردم ، به ملاحظهء يك طرف ، از جانب ديگر دور مىافتند و در زمرهء قانطين و مغرورين ، داخل مىشوند و پناه و ملجأى به غير توسّل به جناب اقدس الهى نيست و در اين مقام ، مثل باقى امور ، اميد به كَرَم او بايد داشت و از وساوس نفس و شيطان ، خائف بايد بود و تمسّك به عُروة الوثقاى متابعت ائمّهء اطهار - سلام اللَّه عليهم - مادام اللّيل والنّهار ، بايد نمود و بر آنچه از كلام ايشان ظاهر شود ، اعتماد كرد ، نه بر معانىاى كه در نظر عقل خود ، مُستَحسَن باشد يا از كلام جمعى كه خود را محقّق مىنامند ، ظاهر شود . « وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » . « 2 » [ چهارم : قتل مؤمن ] چهارم از كبائر ، قتل مؤمن است به غيرِ حق ، چنانچه حق تعالى فرموده كه : « مَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها وَ غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَ لَعَنَهُ وَ أَعَدَّ لَهُ عَذاباً عَظِيماً » ؛ « 3 » يعنى : كسى كه بكُشد مؤمنى را دانسته ، پس جزاى او جهنّم است كه هميشه در آن جا باشد و خداى تعالى ، غضب مىكند بر او و او را از رحمت خود ، دور مىگردانَد و مهيّا مىسازد از براى او عذابى عظيم . و ظاهر لفظ آيه ، اعمّ از آن است كه مؤمن را از براى ايمان بكُشد ، يعنى براى عداوت دينى ؛ مثل آن كه سنّى ، شيعه‌اى را از براى تشيّع [ او ] بكُشد يا آن كه به سبب نزاع و خصومتى مالى يا غير آن بكُشد . و حديث ابى السّفايح كه ابن بابويه رحمه الله در كتاب من لا يحضره الفقيه روايت نموده است ، مُشعر است بر اين معنى ؛ امّا سندش مجهول است و محدّثين ثلاثه - رضوان اللَّه عليهم - به طريق موثّق ، از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت كرده‌اند كه : كسى كه مؤمنى را از براى دين بكُشد ،

--> ( 1 ) . همان ، ح 4 . ( 2 ) . سورهء نور ، آيهء 46 . ( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 93 .